SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQs: শক্তিৰ উৎসসমূহ | Sources of Energy Most Important MCQs Assam HSLC
SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQ Sources of Energy
Prepare smartly for the HSLC 2026 exam with our exclusive set of SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQ Sources of Energy. This chapter explains different sources of energy like fossil fuels, solar power, hydroelectricity, and wind energy. Practicing SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQ Sources of Energy will help you understand how these sources work and their advantages or limitations.
All SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQ Sources of Energy here are carefully designed based on the latest SEBA NCERT syllabus. These multiple-choice questions are important for your final Science paper and help you remember facts, concepts, and applications related to renewable and non-renewable energy. You can use these SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQ Sources of Energy as practice tests too.
Make sure to revise with the official NCERT content from Chapter 14 - Sources of Energy (NCERT PDF) and go through each SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQ Sources of Energy multiple times for best results. Save this page and improve your score by mastering all SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQ Sources of Energy in one place.
SEBA Class 10 Science Chapter 14 MCQs: শক্তিৰ উৎসসমূহ
MCQs (1-15) – শক্তিৰ উৎস
(a) কাৰ্য কৰাৰ ক্ষমতা
(b) পদাৰ্থৰ ভৰ
(c) পদাৰ্থৰ আয়তন
(d) পদাৰ্থৰ ঘনত্ব
উত্তৰ: (a) কাৰ্য কৰাৰ ক্ষমতা
ব্যাখ্যা: শক্তি হৈছে কাৰ্য কৰাৰ ক্ষমতা। ই বিভিন্ন ৰূপত থাকে আৰু এটা ৰূপৰ পৰা আন এটা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব পাৰে।
(a) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(b) জীৱভৰ
(c) নিউক্লীয় শক্তি
(d) বায়ু শক্তি
উত্তৰ: (d) বায়ু শক্তি
ব্যাখ্যা: বায়ু শক্তি এটা অপৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস, কাৰণ ই নবীকৰণযোগ্য আৰু পৰিৱেশৰ বাবে অনুকূল। জীৱাশ্ম ইন্ধন, জীৱভৰ, আৰু নিউক্লীয় শক্তি পৰম্পৰাগত উৎস।

(a) জৈৱ উপাদান
(b) নিউক্লীয় শক্তি
(c) ভূ-তাপীয় শক্তি
(d) বায়ু শক্তি
উত্তৰ: (b) নিউক্লীয় শক্তি
ব্যাখ্যা: সৌৰশক্তি সূৰ্যৰ পৰা পোৱা যায়। নিউক্লীয় শক্তি পৰমাণুৰ নিউক্লিয়াছৰ বিযোজন বা সংযোজনৰ পৰা উৎপন্ন হয়।
(a) খৰি
(b) নিউক্লীয় শক্তি
(c) কয়লা
(d) পেট্ৰ’লিয়াম
উত্তৰ: (a) খৰি
ব্যাখ্যা: জীৱভৰ শক্তি গছ-গছনিৰ মৃত অংশ আৰু জীৱ-জন্তুৰ মলৰ পৰা উৎপন্ন হয়। খৰি হৈছে জীৱভৰ শক্তিৰ উৎস।
(a) জীৱাশ্মজাত ইন্ধন
(b) তাপভিত্তিক শক্তি প্ৰকল্প
(c) জলশক্তি প্ৰকল্প
(d) সৌৰশক্তি
উত্তৰ: (d) সৌৰশক্তি
ব্যাখ্যা: সৌৰশক্তি এক নবীকৰণযোগ্য আৰু অপৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস। জীৱাশ্মজাত ইন্ধন আৰু তাপভিত্তিক শক্তি পৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস।
(a) কম তাপোৎপাদন ক্ষমতা
(b) সঞ্চয় আৰু পৰিবহন কঠিন
(c) মিতব্যয়ী
(d) অধিক ধোঁৱা উৎপন্ন কৰা
উত্তৰ: (c) মিতব্যয়ী
ব্যাখ্যা: ভাল ইন্ধন মিতব্যয়ী হ’ব লাগিব । অৰ্থাৎ ই কম খৰচী আৰু সহজে উপলব্ধ হোৱা হ’ব লাগিব ।
(a) কয়লা
(b) পেট্ৰ’লিয়াম
(c) জলশক্তি
(d) প্ৰাকৃতিক গেছ
উত্তৰ: (c) জলশক্তি
ব্যাখ্যা: জলশক্তি নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস । কাৰণ ই প্ৰাকৃতিকভাৱে পুনৰ উৎপন্ন হয়।
(a) সৌৰশক্তি
(b) বায়ু শক্তি
(c) প্ৰাকৃতিক গেছ
(d) জীৱভৰ
উত্তৰ: (c) প্ৰাকৃতিক গেছ
ব্যাখ্যা: প্ৰাকৃতিক গেছ এটা জীৱাশ্ম ইন্ধন । ই নিঃশেষ হ’ব পাৰে । সেয়েহে ই অনবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস।
(a) কাৰ্বন ডাই অক্সাইড
(b) মিথেন
(c) হাইড্ৰ’জেন
(d) নাইট্ৰ’জেন
উত্তৰ: (b) মিথেন
ব্যাখ্যা: জৈৱ গেছৰ মুখ্য উপাদান হ'ল মিথেন য'ত প্ৰায় ৭৫% মিথেন (CH₄) থাকে ।
(a) কয়লা
(b) পেট্ৰ'লিয়াম
(c) জলশক্তি
(d) প্ৰাকৃতিক গেছ
উত্তৰ: (c) জলশক্তি
ব্যাখ্যা: তাপভিত্তিক শক্তি প্ৰকল্পত কয়লা, পেট্ৰ'লিয়াম, আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ দৰে ইন্ধন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জলশক্তি এটা পৃথক শক্তিৰ উৎস।
(a) ৫-১০ কিমি/ঘণ্টা
(b) ১৫-২০ কিমি/ঘণ্টা
(c) ২৫-৩০ কিমি/ঘণ্টা
(d) ৩৫-৪০ কিমি/ঘণ্টা
উত্তৰ: (b) ১৫-২০ কিমি/ঘণ্টা
ব্যাখ্যা: বায়ু শক্তি পামৰ বাবে নিম্নতম বায়ুৰ গতিবেগ ১৫-২০ কিমি/ঘণ্টা হ'ব লাগে।
(a) ১.৪ KJ/s/m²
(b) ২.৪ KJ/s/m²
(c) ০.৪ KJ/s/m²
(d) ৩.৪ KJ/s/m²
উত্তৰ: (a) ১.৪ KJ/s/m²
ব্যাখ্যা: পৃথিৱীৰ বাহ্যিক প্ৰান্তই ১.৪ KJ/s/m² বা ১.৪ KW/m² সৌৰশক্তি লাভ কৰে।
(a) হাইড্ৰ'জেন
(b) হিলিয়াম
(c) ইউৰেনিয়াম
(d) কাৰ্বন
উত্তৰ: (c) ইউৰেনিয়াম
ব্যাখ্যা: নিউক্লীয় বিযোজনত ইউৰেনিয়াম-২৩৫ৰ নিউক্লিয়াছটো বিভক্ত হৈ যথেষ্ট শক্তি উৎপন্ন হয়।
(a) সূৰ্যৰ তাপ
(b) পৃথিৱীৰ ভিতৰৰ গৰম শিল
(c) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(d) বায়ুৰ গতি
উত্তৰ: (b) পৃথিৱীৰ ভিতৰৰ গৰম শিল
ব্যাখ্যা: ভূ-তাপীয় শক্তি পৃথিৱীৰ ভিতৰৰ গৰম শিলৰ পৰা উৎপন্ন হয়।
(a) মিথেন
(b) কাৰ্বন ডাই অক্সাইড
(c) হাইড্ৰ'জেন
(d) অক্সিজেন
উত্তৰ: (d) অক্সিজেন
ব্যাখ্যা: জৈৱ গেছত মিথেন, কাৰ্বন ডাই অক্সাইড, আৰু হাইড্ৰ'জেন থাকে। কিন্তু অক্সিজেন ইয়াৰ উপাদান নহয়।
MCQs (16-30) – শক্তিৰ উৎসসমূহ
(a) ই নিঃশেষ হয়
(b) ই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ কৰে
(c) ই প্ৰাকৃতিকভাৱে বিনামূল্যে উপলব্ধ
(d) ইয়াক সঞ্চয় কৰা কঠিন
উত্তৰ: (c) ই প্ৰাকৃতিকভাৱে বিনামূল্যে উপলব্ধ
ব্যাখ্যা: নবীকৰণযোগ্য শক্তি প্ৰাকৃতিকভাৱে বিনামূল্যে উপলব্ধ আৰু ই পৰিৱেশ প্ৰদূষিত নকৰে।
(a) শব্দ প্ৰদূষণ
(b) এচিড বৰষুণ
(c) পানী প্ৰদূষণ
(d) তেজস্ক্ৰিয় প্ৰদূষণ
উত্তৰ: (b) এচিড বৰষুণ
ব্যাখ্যা: জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ দহনত কাৰ্বন, নাইট্ৰ'জেন, আৰু ছালফাৰৰ অক্সাইড উৎপন্ন হয়। যিয়ে এচিড বৰষুণ সৃষ্টি কৰে।
(a) ই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ নকৰে
(b) ই জনবসতি অঞ্চল পানীত ডুবাই
(c) ই নবীকৰণযোগ্য নহয়
(d) ই অতি কম খৰচী
উত্তৰ: (b) ই জনবসতি অঞ্চল পানীত ডুবাই
ব্যাখ্যা: জলশক্তি প্ৰকল্পৰ বাবে বান্ধ নিৰ্মাণ কৰিলে ওচৰৰ জনবসতি অঞ্চল পানীত ডুব যায়।
(a) তাম
(b) চিলিকন
(c) লোহা
(d) এলুমিনিয়াম
উত্তৰ: (b) চিলিকন
ব্যাখ্যা: সৌৰ কোষত চিলিকন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যিয়ে সৌৰ শক্তিক বিদ্যুতলৈ ৰূপান্তৰ কৰে।
(a) নিম্ন উষ্ণতা
(b) অতি উচ্চ উষ্ণতা আৰু চাপ
(c) কম চাপ
(d) কোনো উষ্ণতাৰ প্ৰয়োজন নাই
উত্তৰ: (b) অতি উচ্চ উষ্ণতা আৰু চাপ
ব্যাখ্যা: নিউক্লীয় সংযোজনৰ বাবে দুটা পাতল নিউক্লিয়াছক একত্ৰিত কৰিবলৈ অতি উচ্চ উষ্ণতা আৰু চাপৰ প্ৰয়োজন হয়।
(a) ইন্ধন হিচাপে
(b) সাৰ হিচাপে
(c) পানী শোধনৰ বাবে
(d) বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বাবে
উত্তৰ: (b) সাৰ হিচাপে
ব্যাখ্যা: জৈৱ গেছৰ অৱশিষ্ট নাইট্ৰ'জেন আৰু ফছফৰাছ সমৃদ্ধ হোৱাৰ বাবে ইয়াক উৎকৃষ্ট সাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(a) ই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ কৰে
(b) প্ৰাৰম্ভিক ব্যয় অতি বেছি
(c) ই নবীকৰণযোগ্য নহয়
(d) ই বিদ্যুৎ উৎপন্ন নকৰে
উত্তৰ: (b) প্ৰাৰম্ভিক ব্যয় অতি বেছি
ব্যাখ্যা: বায়ু শক্তি পাম স্থাপনৰ প্ৰাৰম্ভিক ব্যয় অতি বেছি।
(a) পানীৰ গতিশক্তিৰ দ্বাৰা
(b) বাষ্পৰ দ্বাৰা টাৰ্বাইন ঘূৰুৱায়
(c) সৌৰ বিকিৰণৰ দ্বাৰা
(d) নিউক্লীয় বিযোজনৰ দ্বাৰা
উত্তৰ: (b) বাষ্পৰ দ্বাৰা টাৰ্বাইন ঘূৰুৱায়
ব্যাখ্যা: তাপভিত্তিক শক্তি প্ৰকল্পত ইন্ধন দহন কৰি পানীৰ পৰা বাষ্প উৎপন্ন কৰি টাৰ্বাইন ঘূৰাই বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰা হয়।
(a) ই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ কৰে
(b) ই জলসিঞ্চনৰ সহায়ক
(c) ই অতি ব্যয়বহুল
(d) ই নিঃশেষ হয়
উত্তৰ: (b) ই জলসিঞ্চনৰ সহায়ক
ব্যাখ্যা: জলশক্তি প্ৰকল্পৰ বান্ধৰ পৰা পানী জলসিঞ্চনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(a) তাপ শোষণৰ বাবে
(b) তাপ নিৰ্গত কৰাৰ বাবে
(c) পোহৰ প্ৰতিফলনৰ বাবে
(d) সৌৰ কোষৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে
উত্তৰ: (a) তাপ শোষণৰ বাবে
ব্যাখ্যা: ক'লা ৰঙে তাপ শোষণ কৰে। যাৰ ফলত সৌৰ চুলাৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি পায়।
(a) তাপ শক্তি
(b) গতিশক্তি
(c) বিদ্যুৎ শক্তি
(d) সৌৰ শক্তি
উত্তৰ: (a) তাপ শক্তি
ব্যাখ্যা: নিউক্লীয় বিযোজনত গধুৰ নিউক্লিয়াছ বিভক্ত হৈ তাপ শক্তি নিৰ্গত হয়।
(a) ই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ কৰে
(b) ই সকলো ঠাইতে উপলব্ধ নহয়
(c) ই অতি ব্যয়বহুল
(d) ই নিঃশেষ হয়
উত্তৰ: (b) ই সকলো ঠাইতে উপলব্ধ নহয়
ব্যাখ্যা: ভূ-তাপীয় শক্তি কেৱল নিৰ্দিষ্ট ভৌগোলিক অঞ্চলতহে উপলব্ধ।
(a) অক্সিজেন
(b) কাৰ্বন ডাই অক্সাইড
(c) হাইড্ৰ'জেন
(d) নাইট্ৰ'জেন
উত্তৰ: (b) কাৰ্বন ডাই অক্সাইড
ব্যাখ্যা: জীৱাশ্ম ইন্ধন দহনৰ ফলত CO₂ উৎপন্ন হয়। যি সেউজ গৃহ প্ৰভাৱৰ মুখ্য কাৰণ।
(a) সৌৰ কোষ
(b) টাৰ্বাইন
(c) পানীৰ বান্ধ
(d) নিউক্লীয় ৰিয়েক্টৰ
উত্তৰ: (b) টাৰ্বাইন
ব্যাখ্যা: বায়ু শক্তিৰ দ্বাৰা টাৰ্বাইন ঘূৰাই বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰা হয়।
(a) তাপ শক্তি
(b) সৌৰ শক্তিৰ
(c) গতিশক্তি
(d) নিউক্লীয় শক্তি
উত্তৰ: (b) সৌৰ শক্তি
ব্যাখ্যা: সৌৰ কোষে সৌৰ বিকিৰণক পোনপটীয়াকৈ বিদ্যুতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
MCQs (31-40) – শক্তিৰ উৎসসমূহ
(a) ০.৫-১ ভল্ট
(b) ১-২ ভল্ট
(c) ২-৩ ভল্ট
(d) ৩-৪ ভল্ট
উত্তৰ: (a) ০.৫-১ ভল্ট
ব্যাখ্যা: এটা সৌৰ কোষে ০.৫-১ ভল্ট আৰু ০.৭ ৱাটৰ বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰে।
(a) অক্সিজেনৰ উপস্থিতি
(b) অক্সিজেনৰ অনুপস্থিতি
(c) উচ্চ উষ্ণতা
(d) নিম্ন উষ্ণতা
উত্তৰ: (b) অক্সিজেনৰ অনুপস্থিতি
ব্যাখ্যা: জৈৱ গেছ উৎপাদনৰ বাবে গোবৰ আৰু উদ্ভিদৰ অৱশিষ্ট অক্সিজেনৰ অনুপস্থিতিত পচন ঘটোৱা হয়।
(a) তামিলনাডু
(b) গুজৰাট
(c) ৰাজস্থান
(d) মহাৰাষ্ট্ৰ
উত্তৰ: (a) তামিলনাডু
ব্যাখ্যা: ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ বায়ু শক্তি পাম তামিলনাডুৰ কন্যাকুমাৰীত অৱস্থিত। যিয়ে ৩৮০ মেগাৱাট বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰে।
(a) হাইড্ৰ'জেন
(b) ইউৰেনিয়াম-২৩৫
(c) হিলিয়াম
(d) কাৰ্বন
উত্তৰ: (b) ইউৰেনিয়াম-২৩৫
ব্যাখ্যা: নিউক্লীয় বিযোজনত ইউৰেনিয়াম-২৩৫ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(a) সমতল দাপোন
(b) অৱতল দাপোন
(c) উত্তল দাপোন
(d) ওপৰৰ আটাইবোৰ
উত্তৰ: (b) অৱতল দাপোন
ব্যাখ্যা: সৌৰ চুলাত অৱতল দাপোন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যিয়ে সৌৰ বিকিৰণক কেন্দ্ৰীভূত কৰি বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰে।
(a) তাপ শক্তি
(b) গতিশক্তি
(c) সৌৰ শক্তি
(d) নিউক্লীয় শক্তি
উত্তৰ: (b) গতিশক্তি
ব্যাখ্যা: জলশক্তি প্ৰকল্পত বোৱতী পানীৰ গতিশক্তি বা স্থিতিশক্তি বিদ্যুতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
(a) সৌৰ কোষ
(b) বাষ্পৰ দ্বাৰা ঘূৰোৱা টাৰ্বাইন
(c) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(d) বায়ুকল
উত্তৰ: (b) বাষ্পৰ দ্বাৰা ঘূৰোৱা টাৰ্বাইন
ব্যাখ্যা: ভূ-তাপীয় শক্তিত গৰম শিলৰ সংস্পৰ্শত উৎপন্ন হোৱা বাষ্পই টাৰ্বাইন ঘূৰাই বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰে।
(a) দহনৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰা
(b) অধিক ইন্ধন ব্যৱহাৰ কৰা
(c) পৰিৱেশ প্ৰদূষণ বৃদ্ধি কৰা
(d) কোনো নিয়ন্ত্ৰণ নাই
উত্তৰ: (a) দহনৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰা
ব্যাখ্যা: দহনৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰিলে জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ প্ৰদূষণ হ্ৰাস পায়।
(a) এটা সৌৰ কোষৰ দ্বাৰা
(b) বহুতো সৌৰ কোষৰ সংযোগৰ দ্বাৰা
(c) জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ দ্বাৰা
(d) বায়ুকলৰ দ্বাৰা
উত্তৰ: (b) বহুতো সৌৰ কোষৰ সংযোগৰ দ্বাৰা
ব্যাখ্যা: বহুতো সৌৰ কোষ একত্ৰিত কৰি সৌৰ কোষ ফলক নিৰ্মাণ কৰা হয়।
(a) ই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ নকৰে
(b) ই তেজস্ক্ৰিয় আৱৰ্জনা উৎপন্ন কৰে
(c) ই নবীকৰণযোগ্য
(d) ই অতি কম খৰচী
উত্তৰ: (b) ই তেজস্ক্ৰিয় আৱৰ্জনা উৎপন্ন কৰে
ব্যাখ্যা: নিউক্লীয় শক্তিয়ে উৎপন্ন কৰা তেজস্ক্ৰিয় আৱৰ্জনা পৰিৱেশৰ বাবে ক্ষতিকাৰক।
MCQs (41-50) – শক্তিৰ উৎসসমূহ
(a) বিদ্যুৎ শক্তিৰ পৰা সৌৰশক্তিৰ ৰূপান্তৰ
(b) সৌৰশক্তিৰ পৰা বিদ্যুৎ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ
(c) সৌৰশক্তিৰ পৰা গতিশক্তিৰ ৰূপান্তৰ
(d) গতিশক্তিৰ পৰা সৌৰশক্তিৰ ৰূপান্তৰ
উত্তৰ: (b) সৌৰশক্তিৰ পৰা বিদ্যুৎ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ
ব্যাখ্যা: সৌৰ কোষে সৌৰ বিকিৰণক বিদ্যুৎ শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। যাক বৈদ্যুতিক চাকি জ্বলোৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(a) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(b) সৌৰশক্তি
(c) নিউক্লীয় শক্তি
(d) তাপভিত্তিক শক্তি
উত্তৰ: (b) সৌৰশক্তি
ব্যাখ্যা: দুৰ্গম অঞ্চললৈ বৈদ্যুতিক তাঁৰ টনা কাৰ্য সাধাৰণতে ব্যয়বহুল। সেয়েহে সৌৰ কোষৰ দ্বাৰা সৌৰশক্তি ব্যৱহাৰ সুবিধাজনক।
(a) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(b) জলশক্তি
(c) তাপভিত্তিক শক্তি
(d) প্ৰাকৃতিক গেছ
উত্তৰ: (b) জলশক্তি
ব্যাখ্যা: জলশক্তি প্ৰদূষণমুক্ত আৰু নবীকৰণযোগ্য। যি এচিড বৰষুণৰ প্ৰতিকাৰৰ বাবে উপযোগী।
(a) পৰিৱেশ প্ৰদূষণ বৃদ্ধি
(b) আৱৰ্জনা নিষ্কাশনৰ নিৰাপদ প্ৰণালী
(c) অধিক খৰচ
(d) কম বিদ্যুৎ উৎপাদন
উত্তৰ: (b) আৱৰ্জনা নিষ্কাশনৰ নিৰাপদ প্ৰণালী
ব্যাখ্যা: জৈৱ গেছ প্লাণ্টে আৱৰ্জনা নিষ্কাশনৰ নিৰাপদ প্ৰণালী হিচাপে কাৰ্য কৰে আৰু লগতে সাৰ উৎপন্ন কৰে।
(a) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(b) সৌৰশক্তি
(c) জলশক্তি
(d) তাপভিত্তিক শক্তি
উত্তৰ: (b) সৌৰশক্তি
ব্যাখ্যা: কৃত্ৰিম উপগ্ৰহত সৌৰ কোষৰ দ্বাৰা সৌৰশক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(a) বিদ্যুৎ উৎপাদন হ্ৰাস
(b) পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ ক্ষতি
(c) পৰিৱেশ প্ৰদূষণ
(d) কম খৰচী
উত্তৰ: (b) পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ ক্ষতি
ব্যাখ্যা: জলশক্তি প্ৰকল্পৰ বান্ধৰ দ্বাৰা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ বিনষ্ট হ'ব পাৰে।
(a) ইউৰেনিয়ামৰ বিভাজন
(b) হাইড্ৰ'জেন লগ হৈ হিলিয়াম গঠন
(c) কয়লাৰ দহন
(d) সৌৰ বিকিৰণ
উত্তৰ: (b) হাইড্ৰ'জেন লগ হৈ হিলিয়াম গঠন
ব্যাখ্যা: নিউক্লীয় সংযোজনত দুটা পাতল নিউক্লিয়াছ (যেনে হাইড্ৰ'জেন) একত্ৰিত হৈ হিলিয়াম গঠন কৰে।
(a) ভূ-তাপীয় শক্তিৰ উৎস
(b) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(c) সৌৰশক্তিৰ উৎস
(d) জলশক্তিৰ উৎস
উত্তৰ: (a) ভূ-তাপীয় শক্তিৰ উৎস
ব্যাখ্যা: গৰম পানীৰ উঁহ হৈছে ভূ-তাপীয় শক্তিৰ উৎস। য'ত ভূগৰ্ভৰ পানী গৰম শিলৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি বাষ্পলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
(a) তাপভিত্তিক শক্তি
(b) নিউক্লীয় শক্তি
(c) বায়ু শক্তি
(d) প্ৰাকৃতিক গেছ
উত্তৰ: (c) বায়ু শক্তি
ব্যাখ্যা: বায়ু শক্তি নবীকৰণযোগ্য আৰু পৰিৱেশৰ বাবে অনুকূল। সেয়েহে জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিকল্প হিচাপে বায়ু শক্তি উপযোগী।
(a) বিদ্যুৎ উৎপাদন
(b) পানী গৰম কৰা
(c) খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা
(d) টাৰ্বাইন ঘূৰোৱা
উত্তৰ: (b) পানী গৰম কৰা
ব্যাখ্যা: সৌৰ জল হিটাৰে সৌৰশক্তিৰ তাপ ব্যৱহাৰ কৰি পানী গৰম কৰে।
উক্তি-কাৰণ ভিত্তিক প্ৰশ্নসমূহ (৩টা)
(a) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ আৰু R হ'ল Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা
(b) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ, কিন্তু R, Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়
(c) A শুদ্ধ, কিন্তু R ভুল
(d) A ভুল, কিন্তু R শুদ্ধ
উত্তৰ: (a) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ আৰু R হ'ল Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা
ব্যাখ্যা: জলশক্তি প্ৰকল্প জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ দহনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। সেয়েহে ই প্ৰদূষণমুক্ত।
(a) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ আৰু R হ'ল Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা
(b) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ, কিন্তু R, Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়
(c) A শুদ্ধ, কিন্তু R ভুল
(d) A ভুল, কিন্তু R শুদ্ধ
উত্তৰ: (a) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ আৰু R হ'ল Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা
ব্যাখ্যা: সৌৰ কোষে সৌৰশক্তিৰ পৰা বিদ্যুৎ উৎপন্ন কৰে আৰু তাৰ বাবে তাঁৰৰ প্ৰয়োজন নহয়। সেয়েহে দুৰ্গম অঞ্চলৰ বাবে ই উপযোগী।
(a) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ আৰু R হ'ল Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা
(b) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ, কিন্তু R, Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়
(c) A শুদ্ধ, কিন্তু R ভুল
(d) A ভুল, কিন্তু R শুদ্ধ
উত্তৰ: (a) A আৰু R দুয়োটা শুদ্ধ আৰু R হ'ল Aৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা
ব্যাখ্যা: জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ দহনত CO₂ উৎপন্ন হয়। যি সেউজ গৃহ প্ৰভাৱৰ বাবে মুখ্য কাৰণ।
বহু-উত্তৰ ভিত্তিক প্ৰশ্নসমূহ (২টা)
(i) সৌৰশক্তি
(ii) জীৱাশ্ম ইন্ধন
(iii) বায়ু শক্তি
(iv) জলশক্তি
(a) (i) আৰু (ii) শুদ্ধ
(b) (i), (iii) আৰু (iv) শুদ্ধ
(c) (ii) আৰু (iii) শুদ্ধ
(d) (iii) আৰু (iv) শুদ্ধ
উত্তৰ: (b) (i), (iii) আৰু (iv) শুদ্ধ
ব্যাখ্যা: সৌৰশক্তি, বায়ু শক্তি, আৰু জলশক্তি নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস কাৰণ এইবোৰ প্ৰাকৃতিকভাৱে পুনৰ উৎপন্ন হয়। জীৱাশ্ম ইন্ধন অনবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস।
- (i) জলশক্তি
- (ii) সৌৰশক্তি
- (iii) জীৱাশ্ম ইন্ধন
- (iv) ভূ-তাপীয় শক্তি
- (a) (i) আৰু (ii) শুদ্ধ
- (b) (i), (ii) আৰু (iv) শুদ্ধ
- (c) (ii) আৰু (iii) শুদ্ধ
- (d) (iii) আৰু (iv) শুদ্ধ
উত্তৰ: (b) (i), (ii) আৰু (iv) শুদ্ধ
ব্যাখ্যা: জলশক্তি, সৌৰশক্তি, আৰু ভূ-তাপীয় শক্তি পৰিৱেশ অনুকূল কাৰণ এইবোৰে প্ৰদূষণৰ সৃষ্টি নকৰে। জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত পৰিৱেশ প্ৰদূষিত হয়।